TP.HCM sau khi mở rộng không gian phát triển đã trở thành một đô thị có quy mô dân số rất lớn, địa bàn rộng, nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng cao và đa dạng. Điều này vừa mở ra những cơ hội phát triển mới, vừa đặt ra những yêu cầu và thách thức lớn đối với Ngành y tế Thành phố.
Trong bối cảnh đó, Ngành y tế TP.HCM xác định y tế tư nhân không chỉ là nguồn lực bổ sung cho y tế công lập, mà là một bộ phận cấu thành quan trọng, không thể tách rời của toàn hệ thống y tế Thành phố.
Thực tế cho thấy, y tế tư nhân tại TP.HCM đã phát triển với quy mô lớn và ngày càng trở thành một nguồn lực quan trọng của hệ thống y tế Thành phố. Hiện Thành phố có 95 bệnh viện tư nhân, gồm 47 bệnh viện đa khoa và 48 bệnh viện chuyên khoa, trong khi khối công lập có 68 bệnh viện. Đáng chú ý, các bệnh viện tư nhân hiện có 7.398 giường bệnh, chiếm 15,2% tổng số 48.626 giường bệnh của toàn Thành phố.
Bên cạnh đó, hệ thống y tế tư trên địa bàn TP.HCM còn có 358 phòng khám đa khoa, 11.066 phòng khám chuyên khoa và 18.676 cơ sở kinh doanh. Đây là nguồn lực rất lớn về cơ sở vật chất, nhân lực y tế, trang thiết bị, thuốc, kỹ thuật chuyên môn và khả năng cung ứng dịch vụ chăm sóc sức khỏe cho người dân.
Những con số này cho thấy y tế tư nhân không còn chỉ giữ vai trò bổ sung, mà đã trực tiếp chia sẻ một phần đáng kể nhu cầu khám, chữa bệnh và năng lực cung ứng dịch vụ y tế cho người dân Thành phố.
Với quy mô đó, y tế tư nhân cần được nhìn nhận và phát huy đúng với vai trò là một cấu phần quan trọng trong năng lực cung ứng dịch vụ của toàn hệ thống y tế Thành phố, thay vì chỉ được xem là lực lượng bổ sung cho khu vực công lập.
Thực tế trong nhiều năm qua, các bệnh viện và cơ sở y tế tư nhân đã góp phần rất quan trọng trong việc tăng năng lực cung ứng dịch vụ, giảm tải cho bệnh viện công, mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ của người dân, đồng thời tạo thêm động lực cho đổi mới quản trị bệnh viện, ứng dụng công nghệ, phát triển kỹ thuật cao và nâng cao chất lượng phục vụ.
Vì vậy, định hướng của ngành y tế Thành phố trong giai đoạn tới là không phát triển y tế công lập và y tế tư nhân thành hai hệ thống song song, mà tạo điều kiện để hai khu vực cùng tham gia và cùng phát triển trong một hệ sinh thái y tế thống nhất, lấy người dân làm trung tâm.
Trước yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới, hệ thống y tế TP.HCM được định hướng phát triển theo ba trụ cột: đa tầng, đa cực và đa trung tâm. Trong cả ba trụ cột này, y tế tư nhân đều có vai trò và dư địa phát triển rất lớn.
Thứ nhất, trong phát triển đa tầng, Thành phố hướng đến một hệ thống chăm sóc sức khỏe liên tục, từ chăm sóc ban đầu, điều trị cơ bản đến chăm sóc chuyên sâu.
Các cơ sở y tế tư nhân có thể tham gia ở tất cả các tầng: từ phòng khám, chăm sóc sức khỏe ban đầu, quản lý bệnh mạn tính, chăm sóc người cao tuổi, phục hồi chức năng đến bệnh viện đa khoa, chuyên khoa và các dịch vụ kỹ thuật cao.
Điều quan trọng là kết nối các cơ sở này thành một mạng lưới, để người bệnh được chuyển tiếp phù hợp giữa các tầng chăm sóc, giữa công lập và tư nhân, thay vì mỗi cơ sở hoạt động riêng lẻ.
Thứ hai, trong phát triển đa cực, Thành phố chủ trương đưa năng lực y tế đến gần nơi người dân sinh sống, giảm tình trạng tập trung quá mức các dịch vụ chất lượng cao vào khu vực trung tâm.
Với lợi thế linh hoạt trong đầu tư và quản trị, y tế tư nhân có thể góp phần rất quan trọng trong việc hình thành các cơ sở y tế chất lượng cao tại khu vực phía Đông, phía Tây, phía Bắc, cùng với hệ thống y tế công lập tạo nên các cực y tế mới của Thành phố.
Ngành y tế TP.HCM mong các nhà đầu tư y tế tư nhân không chỉ tiếp tục đầu tư tại khu vực trung tâm, mà mạnh dạn mở rộng không gian đầu tư đến những khu vực đô thị mới, khu công nghiệp, khu vực đông dân cư và những địa bàn đang còn thiếu dịch vụ y tế chất lượng cao.
Thứ ba, trong phát triển đa trung tâm, TP.HCM hướng đến xây dựng nhiều Trung tâm Xuất sắc (Centers of Excellence), phát triển theo từng lĩnh vực chuyên sâu và kết nối thành mạng lưới.
Một Trung tâm Xuất sắc không nhất thiết phải là bệnh viện công lập.
Những bệnh viện tư nhân có đội ngũ chuyên gia mạnh, có quy mô người bệnh đủ lớn, làm chủ kỹ thuật chuyên sâu, có hệ thống quản trị chất lượng, đo lường kết quả điều trị, nghiên cứu khoa học, đào tạo và hợp tác quốc tế hoàn toàn có thể trở thành những trung tâm xuất sắc của hệ thống y tế Thành phố.
Thành phố cần những trung tâm xuất sắc của cả khu vực công lập và tư nhân, và quan trọng hơn là phải kết nối các trung tâm này với nhau.
Một trong những từ khóa quan trọng nhất trong giai đoạn phát triển mới của hệ thống y tế Thành phố hiện nay chính là “kết nối”.
Đó là kết nối giữa bệnh viện công và bệnh viện tư; kết nối giữa y tế chuyên sâu với y tế cơ bản và y tế ban đầu; kết nối giữa các chuyên khoa; kết nối dữ liệu; kết nối trong đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao kỹ thuật.
Đặc biệt, trong cấp cứu, thảm họa, dịch bệnh hay những ca bệnh phức tạp, điều quan trọng nhất không phải người bệnh đang ở bệnh viện công hay bệnh viện tư, mà là các nguồn lực của toàn hệ thống có thể được kết nối và huy động kịp thời để chăm sóc người bệnh tốt nhất.
Thực tế tại TP.HCM cho thấy, kết nối giữa y tế công lập và y tế tư nhân không còn chỉ là định hướng, mà đã từng bước trở thành những mô hình hợp tác cụ thể.
Thời gian qua, nhiều bệnh viện công lập và bệnh viện tư nhân đã chủ động ký kết hợp tác chuyên môn. Có thể kể đến Bệnh viện Nhân dân 115 và Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM trong cấp cứu, điều trị, đột quỵ, đào tạo, nghiên cứu và ứng dụng công nghệ mới; Bệnh viện Ung Bướu TP.HCM đã hình thành mạng lưới hợp tác với nhiều bệnh viện tư như Hoàn Mỹ Sài Gòn, Hoàn Mỹ Thủ Đức, Hồng Đức, Quốc tế Mỹ trong lĩnh vực ung bướu; Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM cũng tăng cường hợp tác với Vinmec Central Park, Bệnh viện Đại học Quốc tế Hồng Bàng trong hỗ trợ chuyên môn, hội chẩn, đào tạo và chuyển giao kỹ thuật.
Đây là những tín hiệu rất đáng khích lệ, nhưng theo chúng tôi vẫn chưa tương xứng với tiềm năng rất lớn của hai khu vực.
Trong giai đoạn phát triển mới, Thành phố cần tiến thêm một bước: từ những hợp tác riêng lẻ giữa từng bệnh viện, tiến tới hình thành mạng lưới hợp tác công – tư của toàn hệ thống y tế Thành phố.
Hợp tác công – tư không chỉ dừng ở những biên bản ghi nhớ, mà phải đi vào những kết nối thực chất: kết nối cấp cứu và chuyển viện; kết nối chuyên gia và hội chẩn; kết nối đào tạo và chuyển giao kỹ thuật; kết nối nghiên cứu và đổi mới sáng tạo; và từng bước kết nối dữ liệu, để hình thành một hệ sinh thái y tế Thành phố trong đó công và tư cùng tham gia, cùng phát triển và cùng chịu trách nhiệm vì sức khỏe người dân.
Ngành Y tế Thành phố mong muốn những mô hình hợp tác như vậy sẽ ngày càng được mở rộng, không chỉ dừng lại ở những thỏa thuận giữa từng bệnh viện, mà từng bước hình thành một mạng lưới y tế công – tư liên kết, bổ trợ cho nhau và cùng phát triển.
Bởi mục tiêu cuối cùng không phải là bệnh viện công phát triển mạnh hơn hay bệnh viện tư phát triển mạnh hơn, mà là toàn bộ hệ thống y tế Thành phố mạnh hơn, để người dân được hưởng lợi từ những nguồn lực tốt nhất của cả khu vực công và khu vực tư.
Kết nối để chia sẻ nguồn lực. Kết nối để bổ sung thế mạnh cho nhau. Và quan trọng nhất, kết nối để phục vụ người bệnh tốt hơn.
Sở y tế xác định trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước không chỉ là quản lý, kiểm tra, mà còn phải kiến tạo môi trường phát triển, tháo gỡ những khó khăn, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tạo điều kiện để mọi nguồn lực xã hội cùng tham gia chăm sóc sức khỏe người dân.
Sở y tế mong muốn tiếp tục đồng hành cùng các bệnh viện tư nhân trong chuyển đổi số, liên thông dữ liệu y tế, phát triển kỹ thuật chuyên sâu, đào tạo nhân lực, nghiên cứu khoa học, hợp tác quốc tế và tham gia các chương trình chăm sóc sức khỏe cộng đồng của Thành phố.
Đồng thời, chúng tôi cũng mong các cơ sở y tế tư nhân tiếp tục đặt chất lượng chuyên môn, an toàn người bệnh và quyền lợi chính đáng của người bệnh làm nền tảng cho sự phát triển bền vững.
Một hệ thống y tế mạnh không thể chỉ dựa vào khu vực công lập, cũng không thể chỉ dựa vào khu vực tư nhân. Sức mạnh thực sự nằm ở khả năng huy động và kết nối được tất cả các nguồn lực của xã hội.
Định hướng của TP.HCM là xây dựng một hệ thống y tế đa tầng để người dân được chăm sóc liên tục; đa cực để dịch vụ y tế chất lượng đến gần người dân hơn; đa trung tâm để hình thành nhiều trung tâm xuất sắc; và kết nối để toàn hệ thống vận hành như một thể thống nhất.
Trong hệ thống đó, y tế tư nhân không đứng bên ngoài, mà là một thành tố quan trọng; không chỉ chia sẻ gánh nặng với y tế công lập, mà cùng tham gia kiến tạo năng lực mới cho toàn hệ thống.