Theo Tổ chức Y tế Thế giới, mỗi năm có khoảng 2 triệu trẻ em tử vong do bệnh nhiễm khuẩn hô hấp cấp, trong đó khoảng 60% trường hợp liên quan đến ô nhiễm không khí. Đây đang là một trong những mối nguy hại sức khỏe toàn cầu do những tác động nghiêm trọng mà không khí ô nhiễm gây ra đối với con người. Trong đó, trẻ em đặc biệt là trẻ dưới 5 tuổi là nhóm chịu ảnh hưởng nặng nề nhất vì cơ thể vẫn đang trong giai đoạn phát triển và còn rất nhạy cảm với các yếu tố môi trường.

Trong quá trình lớn lên, phổi và não bộ của trẻ chưa phát triển hoàn thiện nên dễ bị tác động bởi các chất ô nhiễm trong không khí. Những tác nhân này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển thể chất và thần kinh của trẻ. Đồng thời, hệ miễn dịch của trẻ còn non yếu so với người trưởng thành, khiến trẻ dễ bị virus, vi khuẩn tấn công và mắc các bệnh nhiễm trùng, đặc biệt là các bệnh đường hô hấp.

Trẻ nhỏ cũng có một số đặc điểm sinh lý khiến nguy cơ tiếp xúc với ô nhiễm không khí cao hơn. Trẻ có nhịp thở nhanh hơn và hít vào lượng không khí nhiều hơn so với trọng lượng cơ thể. Bên cạnh đó, trẻ thường thở bằng miệng – con đường khiến các chất ô nhiễm dễ đi sâu vào đường hô hấp. Trẻ cũng thường vui chơi, hoạt động gần mặt đất, nơi nồng độ một số chất ô nhiễm có xu hướng cao hơn, làm tăng nguy cơ phơi nhiễm.

Ô nhiễm không khí có thể gây ra nhiều vấn đề sức khỏe như viêm phổi, viêm phế quản và hen suyễn. Ngoài ra, tình trạng này còn có thể làm trầm trọng thêm các bệnh lý sẵn có, đồng thời ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất và nhận thức của trẻ. Đáng lưu ý, những tác động của ô nhiễm không khí có thể kéo dài đến khi trưởng thành. Những người từng tiếp xúc với môi trường không khí ô nhiễm từ nhỏ có nguy cơ cao gặp các vấn đề về hô hấp khi lớn lên.

Để hạn chế tác động của ô nhiễm không khí đối với trẻ em, phụ huynh có thể thực hiện một số biện pháp bảo vệ sức khỏe cho trẻ. Khi ra ngoài, nên cho trẻ đeo khẩu trang y tế hoặc khẩu trang có lớp lọc phù hợp để giảm hít phải bụi và các chất ô nhiễm.

Trong sinh hoạt hằng ngày, cần chú ý cải thiện chất lượng không khí trong nhà bằng cách thường xuyên mở cửa để tăng cường trao đổi không khí, lắp đặt hệ thống thông gió hoặc quạt hút tại các khu vực dễ phát sinh khói và mùi như bếp, nhà vệ sinh. Việc trồng thêm cây xanh trong nhà cũng có thể góp phần cải thiện môi trường không khí.

Khi đưa trẻ ra ngoài, nên chuẩn bị khẩu trang hoặc các phương tiện bảo vệ phù hợp. Nếu cần ra ngoài, có thể lựa chọn thời điểm sáng sớm khi mức độ ô nhiễm không khí thường thấp hơn so với các thời điểm khác trong ngày.

Bên cạnh đó, việc duy trì chế độ dinh dưỡng hợp lý, cho trẻ uống đủ nước, ăn nhiều trái cây và vận động thể chất thường xuyên sẽ giúp tăng cường sức đề kháng và hệ miễn dịch.

Nếu trẻ xuất hiện các dấu hiệu liên quan đến bệnh hen suyễn hoặc các vấn đề về đường hô hấp, phụ huynh nên đưa trẻ đến cơ sở y tế uy tín hoặc bác sĩ chuyên khoa nhi để được thăm khám và tư vấn kịp thời.

Nguồn tham khảo:

Bộ Y Tế, https://moh.gov.vn/web/phong-chong-tai-nan-thuong-tich/tin-noi-bat/-/asset_publisher/iinMRn208ZoI/content/o-nhiem-khong-khi-tre-em-phai-chiu-anh-huong-nang-ne-nhat

UNICEF Việt Nam – https://www.unicef.org/vietnam/vi/o-nhiem-khong-khi

Khoa Sức khỏe cộng đồng – Môi trường – Bệnh nghề nghiệp, HCDC